Ζαρατούστρα
Zarathustra
πιθανώς περ. 1000 π.Χ.
Ο Ζαρατούστρα ήταν αρχαίος Ιρανός θρησκευτικός δάσκαλος και η κεντρική μορφή του Ζωροαστρισμού.
Επίσης: Ζωροάστρης, Zoroaster, Zarathushtra Spitama, Zartosht
Ο Ζαρατούστρα, γνωστός στα ελληνικά και ως Ζωροάστρης, ήταν αρχαίος Ιρανός θρησκευτικός δάσκαλος. Η ακριβής εποχή και ο τόπος της ζωής του δεν είναι βέβαιοι. Πολλοί σύγχρονοι μελετητές τον τοποθετούν περίπου γύρω στο 1000 π.Χ., με σημαντικό περιθώριο αβεβαιότητας.
Η παράδοση τον συνδέει με τις Γκάθα (Gāthās), μια συλλογή των αρχαιότερων ύμνων της Αβέστα (Avesta). Η διδασκαλία του έδωσε έμφαση στον Αχούρα Μάζντα (Ahura Mazdā), στην αλήθεια, στην ηθική επιλογή και στην ευθύνη του ανθρώπου. Ο Ζωροαστρισμός συμπυκνώνει αυτή την κατεύθυνση στην αρχή των καλών σκέψεων, των καλών λόγων και των καλών πράξεων.
Η Μυστική Δοξασία παρουσιάζει μια θεοσοφική ερμηνεία για την πολλαπλότητα των μορφών που έφεραν το όνομα Ζαρατούστρα και για τη δυσκολία της ιστορικής του χρονολόγησης:
Με τη λέξη «αρχικός» εννοούμε τον Αμσασπέντ (Amshaspend), που ονομάζεται «Ζαρατούστρα, ο κύριος και κυβερνήτης της Βάρα (Vara) που δημιούργησε ο Γίμα (Yima) σε εκείνη τη χώρα». Υπήρξαν αρκετοί Ζαρατούστρα ή Ζερτούστ (Zertust), και μόνο το Νταμπιστάν (Dabistan) απαριθμεί δεκατρείς. Όλοι όμως ήταν μετενσαρκώσεις του πρώτου. Ο τελευταίος Ζωροάστρης ήταν ο ιδρυτής του Ναού της Φωτιάς του Αζαρέκς (Azareksh) και ο συγγραφέας των έργων για την πανάρχαια ιερή θρησκεία των Μάγων, τα οποία καταστράφηκαν από τον Αλέξανδρο. Αυτό ίσως εξηγεί τις δυσκολίες στην προσπάθεια να αποδοθεί στον άνθρωπο αυτόν μία και μοναδική χρονολογία.